Snake Viral Trick: ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಕಂಡರೆ ಹಾವು ಹೆದರಿ ಓಡುತ್ತಾ? ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ!
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹಾಗೂ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ (Social Media) ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಫೇಸ್ಬುಕ್, ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಅಥವಾ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತೆರೆದರೆ ಸಾಕು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಹಾವುಗಳ (Snakes) ವಿಲಕ್ಷಣ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುತ್ತಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳ ಅಬ್ಬರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೆಟ್ಟಿಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು “ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮಂತ್ರ” ಅಥವಾ “ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಹಾವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಉಪಾಯ”. ಹಾವಿನ ಮುಂದೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಟ್ಟರೆ ಅದು ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಬಂದ ದಾರಿಗೆ ಸುಂಕವಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ವಾಪಸ್ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹಾಗೂ ವಿಡಿಯೋಗಳು ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯವೇನು? ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ನಂಬಿಕೆಗಳೇನು? ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಾಾವಾಸ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ snake ಯಾಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾವಿನ (Snake) ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ ಬಂತೆಂದರೆ ಸಾಕು, ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಟ್ಟಣಗಳವರೆಗೆ ಹಾವಿನ ಕಾಟ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹಾವಿನ ಶಾರೀರಿಕ ರಚನೆ.
- ಅಸಮತೋಲಿತ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ (Ectothermic Nature): ಹಾವುಗಳು ಶೀತ ರಕ್ತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು (Cold-blooded animals). ಮಾನವರಂತೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅವುಗಳಿಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳ ದೇಹದ ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ, ತಂಪಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
- ತಂಪಾದ ಆಶ್ರಯದ ಹುಡುಕಾಟ: ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪ ತಾಳಲಾರದೆ ಹಾವುಗಳು ಮನೆಗಳ ಬಾತ್ರೂಮ್, ಅಡುಗೆ ಮನೆ, ತಂಪಾದ ಮೂಲೆಗಳು, ಸೋಫಾದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.
- ಆಹಾರ ಮತ್ತು ನೀರು: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಆಶ್ರಯಗಳು ಒಣಗಿಹೋಗುವುದರಿಂದ, ನೀರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇವು ಮಾನವ ವಸಾಹತುಗಳತ್ತ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇಲಿ, ಕಪ್ಪೆಗಳ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು snake ಮನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ‘ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಟ್ರಿಕ್’ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಹಾವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರ ಮುಖದ ನೇರಕ್ಕೆ ಎರಡು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು (Coconuts) ಇಟ್ಟರೆ, ಆ ಹಾವು ತನ್ನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇದ್ದಲ್ಲೇ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ನಂಬಿಕೆಗಳು
ಭಾರತದ ಹಲವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಸರ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಕೆಲವು ಪರಿಣಿತರು (Snake catchers) ಈ ಟ್ರಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಅಥವಾ ಅದರ ಆಕಾರ ಹಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೆ ಹಾವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೇ?
ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉರಗ ತಜ್ಞರ (Herpetologists) ಪ್ರಕಾರ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗೂ ಹಾವನ್ನು ಓಡಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಅಥವಾ ಪವಾಡದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಅಂಶ ವಿವರಣೆ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಓಡಿಸುವ ಯಾವುದೇ ರಹಸ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಕಂಪನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನೆ (Vibrations) ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಕಂಪನಗಳನ್ನು (Vibrations) ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ದವಡೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾವಿನ ಮುಂದೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಂತಹ ಭಾರವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಉರುಳಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಕಂಪನಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಅದು ತನ್ನ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ದೃಷ್ಟಿ ಕೋನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಹಾವಿನ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇಟ್ಟಾಗ, ಅದೊಂದು ಅಡ್ಡಿ (Obstacle) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ snake ಬೇರೆ ಕಡೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿ ಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಯೇ ಹೊರತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಪವಾಡವಲ್ಲ.
ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆ: ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಇಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹಾವಿನ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಕೆಲವು ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು (Venomous snakes) ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ 👇👇👇
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು
ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಅನೇಕರು ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ತಾರಸಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಆರುಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತರಬಹುದು.
ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಜಾಗರೂಕತೆಗಳು:
- ಆರುಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ: ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳು ಸಂಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಆರುಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಲಗಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ, ಹಾಸಿಗೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆಯನ್ನು (Mosquito net) ಸರಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಬಳಸಿ.
- ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆ: ಮನೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಕಸಕಡ್ಡಿ, ಹಳೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕಬೇಡಿ. ಇವು ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಅಡಗುದಾಣಗಳು.
- ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವಾಗ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಟಾರ್ಚ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ಲೈಟ್ ಬಳಸಿ. ಕಾಲಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿ ಅಥವಾ ಶೂ ಧರಿಸಿ.
- ಇಲಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಇಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು snake ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳ ಕಾಟವಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ನಿಮಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಓದಿ 👇👇👇
ಹಾವು ಕಡಿದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಹಾವಿನ ಕಡಿತ (Snakebite) ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಗಾಬರಿಯಾಗದೇ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳು (Do’s):
- ಬಲಿಪಶುವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ: ಆತಂಕಗೊಂಡರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ರಕ್ತದ ಮೂಲಕ ವಿಷವು ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
- ಗಾಯದ ಭಾಗವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಬೇಡಿ: ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಅಂಗವನ್ನು ಹೃದಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು, ಯಾವುದೇ ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಿ.
- ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಿರಿ: ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾವು (Swelling) ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಉಂಗುರ, ಬಳೆ ಅಥವಾ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ.
- ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಿ: ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಆಂಟಿ-ಸ್ನೇಕ್ ವೆನಮ್ (Anti-Snake Venom – ASV) ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಿ.
ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳು (Don’ts):
- ಗಾಯದ ಜಾಗವನ್ನು ಬ್ಲೇಡ್ನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ಹೀರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಡಿ.
- ಕಡಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಾಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಡಿ (ಇದು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು).
- ಯಾವುದೇ ನಾಟಿ ವೈದ್ಯರು, ಮಂತ್ರವಾದಿಗಳು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಡಿ.
- ಹಾವು ಕಡಿದ ತಕ್ಷಣ ರೋಗಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ನೀಡಬೇಡಿ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುವ ಇಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಅಥವಾ ಕ್ಲಿಕ್ಬೈಟ್ಗಳಿಗಾಗಿ (Clickbaits) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದ ಇಂತಹ ‘ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮಂತ್ರ’ಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಡುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಲ್ಲ. ಹಾವುಗಳು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (Ecosystem) ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬದಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉರಗ ತಜ್ಞರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಡುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಮನೆಯಲ್ಲಿ snake ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡದೇ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ (Snake Helpline) ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಂಬಿ, ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿ.
ಶ್ರೀ ಕನ್ನಡ ಉದ್ಯೋಗದ ಬೆಳಕು ..